Iri al enhavo

9-10-jaraĝaj lernejanoj

Metodaj rimarkoj

Por tiu ĉi instru-unuo estas rekomendinde aranĝi seĝojn en la cirklon. Tio signalu al lernantoj ke la hodiaŭa temo ne apartenas al la kutime pritraktataj temoj en instruado kaj plialtigu ĝian valoron por ili. La instru-unuo baziĝas precipe sur la aktiva partopreno de lernantoj. Lernantoj ne ricevas de instruisto la tutan materialon, sed ili kunkreos ĝin per sia aktiva partopreno. Dum la instruhoro ili povas daŭre kontribui per la propraj spertoj, ideoj kaj opinioj. La formo de organizita kunlaboro kaj ripetiĝantaj diskutoj ankaŭ subtenas evoluon de socialaj lertoj kiel kapablo labori en teamo, solvado de konfliktoj kaj kunsento.

1. Enkonduko en la temon

Komence de la instruhoro bildigu helpe de etaj figuroj (ekz. el porinfana konstruludo) tipan scenon de ĉikanado. En la mezon de la cirklo kreita per seĝoj metu ĉ. 10 etajn figurojn kaj aranĝu ilin en eta aro. Iom apude lokigu unu izolitan figureton kun malĝoja pozo kaj, se eblas, ankaŭ kun malĝoja mieno (vi povas pentri sur la figuron la vizaĝon).

Unue demandu la lernantojn, kion ili vidas meze de la cirklo. Kolektu diversajn rspondojn kaj direktigu ilin laŭbezone al la sentoj de la izolita figuro. Kaze de la lernantoj ne divenas la nocion ĉikano mem, direktigu ilin al ĝi per celitaj demandoj.

Sekve ekspliku al ili, ke hodiaŭ temos pri specifa speco de ĉikano, kiun ili nun deĉifru. Por tiu ĉi celo dismetu mezen en la cirklon la unuopajn literojn de la esprimo reta ĉikano.

Lasu la lernantoj komponi la serĉatan esprimon. Se necesas, helpu al ili. Post kiam ili ĝuste solvas la enigmon, firmigu la literojn sur magnetan tabulon. Se tio estus tro malfacila por la klaso, ludu anstataŭ tio la Pendumiton (vidu www.wikipedia.org).

En ĉiu kazo aperu sur la tabulo la esprimo reta ĉikano.

2. Pupteatraĵo

Dividu la lernantojn en 5 grupojn:

  • Gr. 1: min. 10 personoj: Maria (ĉefrolo) / Gasparo / 2-3 amikinoj (Franciska, Lea, Suzana) / Ana / 3-4 aliaj lernantoj
  • Gr. 2: 3-4 personoj: Maria / 2-3 knabinoj
  • Gr. 3: 3 personoj: Maria / patrino / Ana
  • Gr. 4: 2 personoj: Maria / patrino
  • Gr. 5: 3 personoj: Maria / patrino / Ana

Sekve disdonu en la grupojn jenajn kvin scenopriskribojn kaj ankaŭ korbon kun la koncerna nombro de pupoj kaj kun bezonata materialo (vidu la priskribon en ĉiu sceno).

Atentigo: La roloj de rakonto povas esti adaptitaj la tio, kiajn pupojn vi havas je dispono! Tre bone taŭgas manpupoj prezentantaj rolulojn el infanrakontoj. Kiel alternativo taŭgas fingropupoj aŭ pentritaj figuretoj alfiksitaj al bastonetoj.

Rakonto: La malbenita foto

Laŭtlegu instruisto:
Maria estas gaja knabineto kiu vizitas la 3-an/4-an klason de la lernejo „Mi fartas bone“. Ŝi estas tre lerta lernantino kaj havas multajn amikojn kun kiuj ŝi ĉiam ŝatas ludi. Sed unu tagon okazas io tute stulta...

La sceno 1 - Tia stulta lernotago

Rakontanto:
Ĉiuj el la klaso 3a ĝojas. Hodiaŭ ili ne havas lecionon de matematiko, kaj anstataŭ tio zorgos pri ili la ŝatata instruistino s-ino Gaja. Ĉar hodiaŭ estas tre bela vetero, ili iras eksteren en la lernejan korton. Maria kaj ŝiaj amikoj ludas kun pilko kaj tiam tio okazas...

Aktoroj:

  • Maria kaj ŝiaj amikinoj ludas kun pilko. Ili multe ridas kaj folas.
  • Subite Maria stumblas kaj falas per la vizaĝo en grandan flakon.
  • Ĉiuj ridas. Nur Ana ne.
  • Maria ekploras.
  • Gasparo prenas sian poŝtelefonon kaj fotas ŝin.
  • Maria kuras en la konstruaĵon por lavi sian vizaĝon.

Por tio vi bezonas:

  • 7-10 manpupoj: Maria, Gasparo, 2/3 amikoj kaj aliaj lernantoj
  • telero kun malseka sablo
  • pilko por ludo
  • poŝtelefono kun fotilo

La sceno 2 - Survoje hejmen

Rakontanto:
Maria estas feliĉa ke la lerneja tago fine finiĝis. Nun mi rapidu hejmen, ŝi pensas, kaj forgesu la tagon.

Aktoroj:

  • Maria iras hejmen. Kaj ŝi multe ĝojas ke la instruado finiĝis. Mi ankoraŭ rapide telefonu al panjo ke mi estas survoje.
  • Sed kio estas tio? Unu mesaĝo de Gasparo: Sal ploraĉemulino. Hodiaŭ vi aspektis tiel stulte, hahaha…
  • Ho ne, pensas Maria. Mi tute ne rimarkis ke Gasparo faris foton. Li ankoraŭ bedaŭros tion!
  • Survoje ŝi renkontas ankoraŭ Franciska kaj ŝiajn amikinojn el la 4-a klaso. Ili tute stulte primokas Maria. Maria ne komprenas kio okazas.

Por tio vi bezonas:

  • 5 manpupoj Maria, Franciska kaj 2-3 amikinoj
  • poŝtelefono kun fotilo

La sceno 3 - Finfine hejme

Rakontanto:
Maria demandas panjon ĉu ŝi rajtas uzi komputilon por babili kun amikinoj...

Aktoroj:

  • Maria venas al komputilo kaj malfermas retan babilejon. Ŝi volas unue babili kun Liza. Sed kio estas tio? Liza ne plu estas en ŝia listo de kontaktoj.
  • Maria ekscitite serĉas plu, sed Liza ne troveblas, nek Lea.
  • Maria estas malĝoja. Kio okazas? ŝi diras.
  • Tiam subite venas mesaĝo de Ana: Sal, Maria, kiel vi fartas? Ĉu ĉio estas denove en ordo?
  • Maria ĝojiĝas kaj tajpas: Mi fartas tute bone. Mi provas ne plu pensi pri tio, kio okazis.
  • Ana respondas: Tion mi bone komprenas. Ĉu ni ankoraŭ hodiaŭ iru en glaciaĵejon?
  • Ho, jes, volonte! tajpas Maria. Mi tuj venos al vi.
  • Kaj ŝi elsalutas el la babilejo.

Por tio vi bezonas:

  • 2 manpupoj: Maria, Ana
  • 2 komputiloj

La sceno 4 - Ĉu la malbela tago tamen bone finiĝos?

Rakontanto:
Maria estas ĝojega. La posttagmezo kun Ana estis bonega. Sed poste ŝi rememoras ke Liza kaj Lea ne plu troviĝis en la babilejo. Kio okazis ĉi tie? Mi devas ree uzi komputilon, pripensas Maria...

Aktoroj:

  • Maria ŝtelire venas al la komputilo kaj malfermas sian profilon en lernejana reto ĉe la retpaĝo de la lernejo.
  • Sed kion ŝi ekvidas tie! Gasparo publikigis la hodiaŭan foton ĉie ajn.
  • Ho NE! diras Maria. Nun ĉiu povas vidi tion. Kaj kiel malbelajn aferojn ĉiuj tajpis tien, eĉ Liza kaj Lea. Tie legeblas: Ha ha! Vidu la malbelan kotan vizaĝon ☺ Tion meritas la strebaĉulino!
  • Maria amare ekploras kaj rapide denove elsalutas.
  • En la ĉambron venas la panjo kaj demandas kio okazas. Sed Maria diras: Nenio, ĉio estas en ordo.

Por tio vi bezonas:

  • 2 manpupoj: Maria, panjo
  • unu komputilo

La sceno 5 - La sekvan matenon

Rakontanto:
Maria ploras ĝis ekdormo kaj dum la tuta tempo ŝi pensas pri la morgaŭa tago. Kio estos...

Aktoroj:

  • Maria ellitiĝas kaj rigardas sian poŝtelefonon: Ho, unu nova mesaĝo en nia klasa diskutejo. Eble forfalas hodiaŭ iu fako. Mi devas tuj kontroli,, diras Maria.
  • Ŝi laŭte legas: Hej, homoj, aliĝu al la grupo ‚Maria la malbela kota vizaĝo. Estos amuze. Franjo
  • Maria sidas plorante sur la lito.
  • Jen venas la panjo en la ĉambron. Kun zorgoj ŝi diras: Manjo, nun vi rakontu al mi, kio okazis!
  • Maria ĉion rakontas al la panjo. Tiam eksonas sonorilo kaj al la pordo venas Ana: Maria, mi trovas tute stulta tion, kio nun okazas...

Por tio vi bezonas:

  • 3 manpupoj: Maria, panjo, Ana
  • poŝtelefono kun fotilo

Post kiam la lernantoj ricevas siajn scenopriskribojn, ili povas dum 10-15 minutoj ekzerci la scenojn. Sekve ĉiu grupo prezentas sian scenon antaŭ la klasanoj.

Post ĉiu sceno faru mallongan paŭzon kaj parolu kun la lernantoj pri tio, kiel sentis sin la unuopaj roluloj kaj kion ili povintus fari alimaniere.

Post la lasta sceno vi povas peti la lernantojn ludi la teatraĵon ĝis la fino, event. diskuti komune.

Alternativo: Anstataŭ la pupteatraĵo vi povas prezenti la filmeton "Pomsta" (Venĝo) ĉe http://www.sheeplive.eu/ kaj sekve paroli kun la lernejanoj pri okazaĵoj en la filmo kaj pri sentoj de la roluloj.

3. Difino de la nocio

Füllen Sie gemeinsam mit den SchülerInnen den Begriff Cybermobbing mit Leben. Sammeln Sie dafür mit den SchülerInnen aussagekräftige Begriffe. Schreiben Sie diese auf bunte Metaplankarten und heften Sie diese mind-map-artig an die Tafel. Geben Sie Ihren jungen SchülerInnen Hilfestellung, in dem Sie ihnen den Hinweis geben, das Puppentheaterstück zu Hilfe zu nehmen. Denn darin wurde der Begriff gut beschrieben.

Cybermobbing, was ist das jetzt genau?

4. Diferenco inter ĉikano kaj reta ĉikano

Sekve desegnu vertikalan linion inter la vortojn "Reta" kaj "ĉikano". Nun ekspliku diferencojn inter la nocioj ĉikano kaj reta ĉikano. Listigu ankaŭ la komunajn trajtojn.

Ĉikano

  • ĝi ekzistis ekde ĉiam, sed ambaŭ flankoj staris rekte unu kontraŭ la alia (vid-al-vide)
  • la viktimo ankaŭ la atakanto estas klare difinitaj
  • inter la viktimo kaj atakanto ekestas korpa kaj/aŭ psika malekvilibro
  • la aro da partoprenantoj estas limigita
  • ĉi tie okazas "ripozpaŭzoj" (ekz. hejmo, ekster la lernejo)
  • eblas rekte vidi reagojn de la viktimo

Reta ĉikano

  • relative nova fenomeno, kondiĉita per subita rapida disvastiĝo de la novaj amaskomunikiloj
  • tiu ĉi ĉikanado ne okazas vid-al-vide, sed per modernaj komunikiloj (interreto aŭ poŝtelefono)
  • vere simpla, rapida kaj vasta disvastigado de informoj
  • ni ne havas trarigardon pri la kvanto de partoprenantoj
  • ĝi ne finiĝas antaŭ la pordo de la domo, sed ĝi postsekvas la viktimon ĝis ties lito
  • la datumoj, kiujn ni iam publikigas en la reto, povas resti tie konservitaj por ĉiam
  • la atakanto povas agi anonime
  • ne eblas rekte vidi reagojn de la viktimo
  • nek la viktimo vidas la atakanton, pro tio li ne povas prijuĝi ĉu ne temas pri nura eraro (ekz. la kazo kiam la atakanto ne celis atingi lavangon da komentoj per la sendita foto)

Komunaj trajtoj

  • pli longa daŭrado
  • plej ofte intenca ofendado, malkovrado de privataj informoj, minacado ktp.
  • la viktimo kaj la atakanto ofte konas unu la alian
  • el komenca kverelo kutime evoluas pli serioza problemo (ofte la bazo estas interhomaj konfliktoj/diferencoj)
  • por la atakanto estas la viktimo rimedo por ellasi sian agresemon ("mi estas ĉefo ĉi tie")
  • la observantoj ofte ne intervenas pro la timo ke ili mem iĝos viktimo, aŭ ili ne scias kiel ĝuste reagi, aŭ ili sentas sin nepartoprenantaj (ili prefere rigardas en alian direkton)
  • eblaj sekvoj por la viktimo: timo venadi en lernejon, dormoperturboj, malaltigita memfido, ideoj kaj event. ankaŭ provo memmortigi sin

Daŭrigo de: www.jugend-und-bildung.de (S. 6-7)

Laŭbezone diskutu koncize pri situacio en via lando el la jura vidpunkto. Kutime ne ekzistas en unuopaj landoj ajna leĝo, laŭ kiu eksplicite la reta ĉikano estus krimo. Tamen kelkaj trajtoj de reta ĉikano povas esti konsiderataj krimo laŭ aliaj leĝoj (ekz. ĉantaĝo).

Die rechtliche Situation in Deutschland (Hintergrundinformationen):

Was sagt das deutsche Gesetz?

Derzeit gibt es noch kein Gesetz, das Cybermobbing als Tatbestand direkt bestraft. Das bedeutet aber nicht, dass es keine rechtlichen Konsequenzen für dieses Handeln gibt. Einzelne Aspekte der verschiedenen Cybermobbing-Handlungen bieten die Möglichkeit, rechtliche Maßnahmen zu ergreifen. Dazu muss aber im Vorfeld geklärt werden, ob das Mobbing öffentlich oder geschlossen stattfindet.

öffentlich

  • Videos und/oder Bilder werden ohne Zustimmung des Betroffenen veröffentlicht
    → Verletzung des Persönlichkeitsrechts und des Rechts am eigenen Bild
  • Beleidigungen oder Verbreitung von Lügen in Sozialen Netzwerken, Foren usw.
    → Unterlassungsanspruch geltend machen oder Strafanzeige wegen Verleumdung/übler Nachrede stellen

geschlossen

  • Anhaltende Beleidigungen/Belästigungen über E-Mails, Instant Messenger oder SMS
    → hier kann unter Umständen das Anti-Stalking-Gesetz in Kraft treten.

Allgemein gilt:

Drohung, Erpressung oder Nötigung sind Straftaten! Es spielt dabei keine Rolle, welches Medium dafür eingesetzt wird und ob es öffentlich oder geschlossen stattfindet. Diese Vorfälle sollten unverzüglich den Eltern, Lehrern und v.a. der Polizei gemeldet werden.

Daŭrigo de: www.klicksafe.de

5. Ekzemploj de reta ĉikano

Demandu la lernantojn, ĉu ili konas ekzemplojn el sia proksima ĉirkaŭaĵo. Ĉu inter viaj amikoj/konatoj estas iu tia (ekz. en klaso, lernejo)?

Post tio venu al la rakonto, reago de aliaj kaj sentoj de partoprenintoj. Sed estu atentemaj, la lernantoj estas ankoraŭ tre junaj. Ne timigu ilin.

6. La tunelo de ofendo (nur se restas tempo)

Por tiu ĉi celo ni petas la lernejanojn, ke ili skribu sur karteton (kun surgluita bendo) ajnan instulton. Post kiam ĉiu finskribas sian vorton, ĉiuj klasanoj (krom 5 volontuloj) kreas tunelon. Je ordono de instruisto kvin volontuloj trairas la tunelon kun la antaŭenstreĉitaj manoj, dum aliaj superŝutas ilin per la elektitaj fivortoj kaj surgluas sur ilin la kartetojn.

Post la ekzerco pripensu kun la lernejanoj tion kio okazis. Unue demandu kvin volontulojn, kiel ili sentis sin dum la sceno, poste demandu pri la samo la "atakantojn".

7. La spuroj postlasataj de vi en interreto

Priparolu nun la piedspurojn de la komenco. Demandu kion la spuroj povus signifi. Instigu la lernejanojn al komparado de la spuroj en la reala vivo kun la spuroj postlasataj de ni en la virtuala mondo. → en ambaŭ kazoj restas post ni spuroj kiuj foje estas tre malfacile forigeblaj!

Rilate al tio diskutu pri kondutoreguloj en interreto: pri kio ni atentu kiam iu petas de ni privatajn datumojn, kiam ni alŝutas fotojn en la reton ktp.

8. Starigi regulojn en klasĉambro

Kolektu komune regulojn pri konduto en klasĉambro kaj fine de la instruhoro pendigu la liston en videbla loko. Metu la antaŭpreparitan murafiŝon (vidu sube) kun la titolo Reta ĉikano - tio ne povas okazi ĉe ni! sur la tablon meze de la rondo. Sumigu kune kun la lernantoj la plej gravajn konojn el la leciono kaj skribu ilin sur la murtapiŝon. Fine de la instruhoro ĉiuj lernantoj subskribu la murafiŝon, kaj kune pendigu ĝin en la klasĉambro.

Reta ĉikano - tio ne povas okazi ĉe ni!

Foto de la klaso

Mi aliĝas:

  • Nomo de lernanto
  • Nomo de lernanto
  • ...

La klaso 3A

Bazlernejo .................

Ni zorgeme pritraktas niajn privatajn datumojn!

  • Miaj datumoj (adreso, telefonnumero, retpoŝt-adreso) apartas al mi
  • Mi publikigas en interreto neniujn primokajn fotojn
  • Mi havas nur tiujn amikojn, kiujn mi konas ankaŭ en la reala vivo

Ni estas kontraŭ reta ĉikanado!

  • Ni kondutas unu al la alia amikece kaj respektoplene!
  • Kiam iu estas ĉikanata, ni helpas al li...

9. Demandaro

Ĉiam utilas por sekva laboro sumigi fine la instruhoron. Doni al la lernantoj demandojn el jena demandilo kaj notu en koncizaj punktoj iliajn respondojn.

Reen al komenco